محرم در همدان دین

محرم در همدان

یکبار دیگر بوی محرم به شام می رسد و عاشقان کوی دوست که در ماه میهمانی خدا به خودسازی پرداخته و در حجه الوداع پیام غدیر را به گوش جان شنیده اند به خیل عاشورائیان می پیوندند تا همنوا با کاروان عشق، وفاداری خود را به مقدس ترین آرمانهای بشریت ابراز نموده و همگام با محمل نشینان، پیام عاشورا را برای همیشه تاریخ فریاد زده و در درای عشق حسین خود را به امواج عاشقانه اش بسپارند و ذلت ستیزی و آزادیخواهی را که سرمشق همه آزادمردان و زنان آزاد تاریخ است جاودانه سازند.

همه ساله در آستانه ماه قیام،ماه شجاعت، ماه رشادت، ماه وفاداری، ماه خون، ماه شهادت، ماه اسارت، ماه عشق، ماه شور، مردم همدان همنوا با عاشقان خاندان عصمت و طهارت « علیه السلام» خود را مهیای ابراز پاکترین و عاشقانه ترین ارادتها به کاروان شهادت و اسارت که بزرگترین حماسه ها را در یکی از برجسته ترین و درخشانترین صفحات تاریخ آفریدند، می‌نمایند.
مردم شهر همدان که از دیرباز به حق دارالمومنین خوانده می‌شود در اواخر ماه ذیحجه با حضور در مساجد و حسینیه ها به شستشو و غبارروئی پرداخته و وسایل عزاداری از قبیل علم، کتل، چلچراغ، طبل، انواع ماکتها و… را آماده می‌نمایندو نسبت به برنامه ریزی جهت هر چه با شکوهتر مراسم های این ماه عزیز اقدام می‌نمایند. در این میان حضور جوانان و نوجوانان بسیار چشمگیر است. خصوصا اینکه در چند سال اخیر هیئت های حسینی بسیاری از سوی جوانان و نوجوانان با حمایت هیئتهای قدیمی و بزرگترها تشکیل گردیده هرچند که در هیئت های قدیمی نیز اکثر مسئولیت ها به عهده آنها است. برپائی تکایا در نقاط مختلف شهر که بیشتر با نام های مقدس حضرت علی اکبر« علیه السلام»، حضرت قاسم« علیه السلام»، و حضرت علی اصغر« علیه السلام» از دیگر فعالیتهای جوانان و نوجوانان مکتب جاویدان حضرت ابا عبدالله الحسین « علیه السلام» است.
در شب اول محرم ماه محرم همه مساجد، حسینیه ها، تکایا، محلات، خیابانها و. .. توسط مردمانی که خود را در مصیبت اهل بیت پیامبر اکرم « صلی الله علیه و آله » سیاهپوش و عزادارند. با پرچم ها، کتیبه ها و پارچه های مشکی سیاهپوش شده اند و میای پذیرائی از دلسوختگان کوی حسین « علیه السلام» هستند. از شب اول ماه محرم مراسم های عزاداری با یاد و نام حسین و یارانش آغاز می شوند و برنامه هی مختلفی از جمله قرائت زیارت عاشورا، مرثیه سرائی، سخنرانی، راه انداختن دستجات عاداری و. .. که برای این ایام توسط هیات حسینی برنامه ریزی شده است با شور حسینی اجرا می‌گردد. در این شبها مردمی که از عشق حسین سر از پا نمی شناسند تا نیمه های شب و گاه تا سحرگاهین در مساجد و حسینیه ها به عزاداری و تدارک برنامه های این ایام می پردازند.در دهه اول محرم شهر حال و هوای دیگری دارد. در اکثر شبها خصوصا شب هفتم محرم که مصادف با بسته شدن آب بر روی اردوگاه خاندان حضرت رسول اکرم « صلی الله علیه و آله » است. و در همدان از آن به‌عنوان شب قتل کوچک یاد می‌شود هیات حسینی در قالب دستجات سینه زنی و زنجیر زنی با حمل علم، چلچراغ، پرچم و نواختن طبل و سنج در سطح خیابانهای شهر به عزاداری می پردازند.
همچنین در شب هفتم در مقابل منازل، مساجد و حسینیه ها با قرار دادن ظرف بزرگ ماست به همراه نان و شربت و حلوا از عزاداران پذیرایی می‌شود واز این نذر به‌عنوان تبرک برای خانم ها و بچه ها به در خانه ها برده می‌شود، در بعضی از هیئات از شب هفتم تا شب شام غریبان و در اکثر هیئات شب عاشورا و ظهر عاشورا و روز سوم شهدا از عزاداران پذیرایی می‌شود.
در شب تاسوعای حسینی دسته های عزادار با حال و هوای خاصی تا پاسی از شب در خیابانها و محله ها به صورت منظم به سینه زنی و زنجیرزنی می پردازند.
در این شب مرسوم است که دهل ها را وارونه کرده و بر آن می کوبند و صدای بم دهل ها که حاکی از حزن و اندو بوده و نشانی است از سختی و مصائبی که به خاندان اهل بیت (ع) وارد شده است.
در روز عاشورا و روز شهادت حضرت سیدالشهداء حسین بن علی(ع) و یاران باوفایش، عزاداری به اوج خود می رسد و همه عاشقان حضرت اباعبدالله سیاه پوش و با چشمان گریان و عده ای نیز با پای برهنه و مالیدن گل بر شانه های خود با حضور در هیئات و تکایا ارادت خود را به شهدای کربلا ابراز می دارند.
آنچه در روز عاشورا به چشم می خورد شور و حال وصف ناپذیری است که خیابانهای شهرهای استان را مملو از جمعیت عاشقانی می نماید که همه شیفته رشادتهای شهدای کربلا خصوصا حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و حضرت ابوالفضل العباس بوده و عاشقانه بر سر و سینه می زنند و در مصیبتی که به اهل بیت پیامبر وارد شده به ماتم می نشینند.
مردم سوگوار به صورت دستجات سینه زنی و زنجیرزنی به طور منظم در خیابانها و محله ها حرکت می‌کنند علم های کچک و بزرگ از ۱۴ تا ۲۱ تیغه، گهواره حضرت علی اصغر، حجله حضرت علی اکبر و حضرت قاسم، مشک آب، خیمه های اهل بیت، تابوت، کتل، بیرق، دارالحکومه یزید و ابن زیاد از وسایلی است که در روز عاشورا توسط دستجات عزاداری حمل می‌شود و ابزار آلات موسیقی از جمله طبل، سنج و نی همراه با دستجات استفاده می‌شود.
دود کردن اسپند، پذیرایی از عزاداران به وسیله شربت و شیر، قربانی کردن گاو و گوسفند، پختن حلیم در همه محله ها، مراسم های روضه خوانی در اکثر منازل و قرائت زیارت عاشورا از برنامه هایی است که توسط مردم دوستدار اهل بیت در ایام ماه محرم خصوصا روزهای هفتم، تاسوعا، عاشورا و سوم شهدا انجام می گیرد.
یکی از برنامه هایی که که در بعدازظهر روز عاشورا در تعدادی از شهرهای استان در میان حزن و اندوه عزاداران حسینی انجام می‌شود و ساعتها به طول می انجامد آتش زدن خیمه ها است همچنین با توجه به فرهنگسازی و تبیین اهمیت نماز جماعت ظهر عاشورا و تاکیدات انجام شده توسط مراجع عظام خصوصا مقام معظم رهبری الحمدالله چند سالی است که نماز جماعت ظهر عاشورا با شکوه خاصی توسط دستجات عزاداری در نقاط مختلف شهری و روستایی استان اقامه می‌شود.
عزاداران حسینی در ادامه سوگواری خود در غروب عاشورا با روشن کردن شمع در مساجد و حسینیه ها مراسم شام غریبان را برگزار می‌کنند.
مراسم سوگواری در استان همدان در سومین روز شهادت سرور و سالار شهیدان حضرت سیدالشهدا حسین بن علی از ویژگی خاصی برخوردار است در این روز هیئات و دستجات حسینی با به راه انداختن دسته های سینه زنی و زنجیرزنی و نمادی از کاروان اسراء و حمل نمادهایی از جمله حجله های حضرت قاسم و حضرت علی اکبر گهواره جضرت علی اصغر، خرابه شام، خانه خولی، دارالحکومه یزید و ابن زیاد، مشک آب و دو دست بریده حضرت عباس، تابوت، بارگاه امام حسین(ع) و استفاده از حیواناتی همچون شتر، اسب،یال شیر، کبوتر در خیابانهای شهر به عزاداری می پردازند.
یکی دیگر از جلوه های مراسم سومین روز شهادت امام حسین(ع) شبیه سازی گروهی با عنوان طایفه بنی اسد است که با بر تن کردن لباس عربی و به همراه داشتن آب، آذوقه و بیل و کلنگ برای دفن شهدا به صورت نمادین از خیابانها و محله های شهر عبور می‌کنند این حرکت نمادین که تداعی کننده مظلومیت حضرت امام حسین(ع) و یاران باوفایش است و با حزن و اندوه خاصی برگزار می‌شود مردم عزادار را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد.
از دیگر برنامه هایی که در ماه محرم و صفر در محله های مختلف شهرها و روستاهای استان انجام می گیرد برنامه تعزیه خوانی است که هر یک از گروههای تعزیه به تناسب امکاناتی که در اختیار دارند تعزیه های مختلفی از جمله حضرت عباس، حضرت علی اکبر، حضرت قاسم، حر و ظهر عاشورا را اجرا می‌کنند.
در کل آیین عزاداری شهدای کربلا همه ساله در استان همدان از اول محرم آغاز و در روز عاشورا به اوج خود می رسد و تا پایان ماه صفر ادامه دارد.
مردم استان همدان که ارادت خاصی به خاندان عصمت و طهارت و به‌ویژه امام حسین(ع) دارند ضمن پرهیز از برگزاری هر گونه مراسم جشن و شادی حضور گسترده ای در مراسم های سوگواری حضرت سیدالشهداء دارند.
شایان ذکر است با توجه به تاکیدات مقام معظم رهبری و مراجع تقلید در جهت زدودن خرافات و جلوگیری از به وجود آمدن انحرافات در برنامه های عزاداری که توسط دشمنان قسم خورده فرهنگ انسان ساز عاشورا برنامه ریزی و هدایت می‌شود، فعالیتهای خوبی توسط نهادهای متولی، روحانیون مبلغ و مسئولان هیئات مذهبی انجام شده اما این مهم همت همه دلسوختگان و عاشقان مکتب حضرت اباعبدالله الحسین(ع) را می طلبد.
عشق به حسین(ع) این چراغ همیشه فروزان هدایت و چشمه همیشه جوشان معرفت در قلب و جان دلدادگان کوی دوست جاودانه است.
علی محمد صیادی-اداره کل تبلیغات اسلامی همدان

نظرات